De demontage van een scoop

Het was een geweldige scoop, het verhaal van Eric Smit en Kim van Keken voor Follow the Money over VVD-voorzitter Henry Keizer. Maar had het een beter verhaal kunnen worden als de twee auteurs narratieve technieken hadden toegepast. Op de conferentie True Stories zet Henk Blanken uiteen wat een goed verhaal beter maakt.

Vrijdag 20 april was ik als spreker op de conferentie verhalende journalistiek in Amsterdam om live een verhaal te demonteren, zoals ik dat met Rik Kuiper geregeld doe op de www.verhalengarage.nl.

Bijzonder aan de sessie was het verhaal: de geweldige scoop van Eric Smit en Kim van Keken van Follow the Money. Zij werden er journalist van het jaar mee. Ook werd het verhaal genomineerd voor de twee meest prestigieuze Nederlandse journalistieke prijzen, de Loep en de Tegel.

Een goed verhaal dus. Maar kon het beter? Wat kon het – zou je het over mogen doen – hebben aan narratieve technieken? Na de inleiding van Eric Smit en moderator Tanja van Bergen leg ik uit dat de beide auteurs nogal wat hebben laten liggen.

Tom Wolfe bij Time

De man die de het nieuwe genre van het New Journalism muntte, als dertiger in het New York van de jaren zestig. Tom Wolfe dacht dat waargebeurde verhalen die lazen alsof ze literatuur waren, betere literatuur zouden opleveren. Uiteindelijk schreef Wolfe gewoon zelf overweldigende romans, als The Bonfire of the Vanities en A Man in Full.

Gay Talese en het beste verhaal ooit

Wat is de mooiste zin ooit door een journalist geschreven. Dat is een onmogelijke vraag. Maar we kunnen in de buurt komen van de waarheid als we geloven dat die topzin in het Amerikaanse Esquire moet hebben gestaan. Het blad vindt het profiel dat Gay Talese schreef over Frank Sinatra het beste verhaal dat het ooit afdrukte. En de beste zin in dat legendarische verhaal is wel aan te wijzen.

Misschien is het wel het beste verhaal ooit verteld. Gay Talese schreef het voor Esquire. Over Frank Sinatra en zijn verkoudheid. Met de prachige openingszin – twee verlepte blondine aan de bar – en de geweldige evocatie van Sinatra’s muziek:

… it was music to make love by, and doubtless much love had been made by it all over America at night in cars, while the batteries burned down, in cottages by the lake, on beaches during balmy summer evenings, in secluded parks and exclusive penthouses and furnished rooms, in cabin cruisers and cabs and cabanas—in all places where Sinatra’s songs could be heard were these words that warmed women, wooed and won them, snipped the final thread of inhibition and gratified the male egos of ungrateful lovers; two generations of men had been the beneficiaries of such ballads, for which they were eternally in his debt, for which they may eternally hate him.

Vrij vertaald:

… het was muziek voor de liefde, en reken maar dat de liefde werd bedreven, ‘s avonds laat in auto’s waarvan de lichten langzaam doofden, op het zwoele zomerstrand, in stille parken en prijzige penthouses, op jachten, in taxi’s, onder lakens en luifels, overal waar je Sinatra kon horen, vielen vrouwen voor die liedjes, lieten zich verleiden, hun laatste verzet gebroken; en zo beloonden zijn ballades de ondankbare mannen die voor altijd bij hem in het krijt zouden staan, hem tot het eind der tijden zouden haten…